Güney Azerbaycan’da 2006 yılı Mayıs ayında muhtelif Türk şehirlerinde gerçekleşen aparteid karşıtı ayaklanmaların birinci yıldönümünde Ankara’da bir dizi etkinlik gerçekleştirildi. Etkinliklere Güney ve Kuzey Azerbaycanlı Türk öğrencilerin yanı sıra, Irak Türkmenlerinden ve Türkmenistanlı öğrencilerden de yoğun katılım oldu. Ankaralılar da etkinliklere büyük ilgi gösterdiler.

Etkinlikler kapsamında öncelikle 28 Mayıs 1918’de Azerbaycan Cumhuriyeti’nin kuruluşunu idrak etmek üzere Mehmed Emin Resulzade’nin Ankara Asri mezarlıkta bulunan kabri ziyaret edildi. Burada çeşitli konuşmalar yapılarak Azerbaycan Türklerinin millî lideri rahmet ve şükranla anıldı. Bu ziyarette Mayıs 2006 Güney Azerbaycan ayaklanmasında hayatını kaybedenler de anıldı.

Daha sonra İran İslam Cumhuriyeti’nin Ankara’daki büyükelçiliği karşısında coşkulu bir anma ve protesto gösterisi düzenlendi. Gösteride, “TÜRKE DURMAK YARAŞMAZ”, “HARAY HARAY MEN TÜRKEM”, ÖLÜBDÜR MEĞER TÜRKÜN ALP-ERLERİ, YETEN ÇAKALA YURT OLA YERLERİ”, TÜRKE KEFEN BİÇENİN ÖLÜMÜ KORKUNÇ OLUR”, “BİZ OĞUZ TÜRKLERİ SELÇUKLU EVLADIYIZ”, KALK AYAĞA VATANDAŞ, TEBRİZDE ÖLDÜ GARDAŞ”, “KAHROLSUN PANİRANİZM”, “ŞEHİTLERİN KANI YERDE KALMAYACAKTIR”, “PANİRANİSTLER AZERBAYCAN’DAN DEFOLUN”, “TÜRKÜN DİLİ ÖLEN DEĞİL BAŞKA DİLE DÖNEN DEĞİL” sloganlarını taşıyan pankartlar taşındı ve bu sloganlar seslendirildi.

Geniş güvenlik önlemlerinin alındığı etkinlikte hiçbir istenmeyen olay ya da çatışma meydana gelmedi. Etkinlik hazırlanan bildirinin okunması ile sona erdi. Bildiride hem 2006 yılında hem de bunun birinci yıldönümü nedeniyle ve ayrıca anadili günü münasebetiyle Güney Azerbaycan’da gerçekleşen olaylarda İran güvenlik güçlerinin saldırısına maruz kalan, tutuklanan, kendisi ve aileleri baskı ve takibata maruz kalanlara dikkat çekilerek Tahran rejimi uyarıldı.

ASMEK (Azerbaycan Siyasi Mehbuslarını Müdafie Komitesi) tarafından verilen bilgiye göre Azerbaycan'ın Hoy şehrinde, Hüseyin Ferhude-Khatibi (40) adındaki Güney Azerbaycanlı Türk , rejim mahkemesi kararı ile 25 gün kadar önce Urmiye şehrinde idam edilmiştir. Türkiye ile ticari ilişkileri bulunan Khatibi'ye isnad edilen suçların başında Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ile ilişkili olmak ve işbirliği yapmak yer almıştır. Eşinin Türkiye Türkü olduğu ifade edilen Khatibi'nin 8 ay boyunca hapsedildiği ve ağır işkencelere de maruz kaldığı verilen bilgiler arasındadır.

Çarkı ters fırlanır felek garının,
Turan kölgesinde budaklarının,
Rengi bayrağımda yarpaklarının
Selam, darağacı... Aleyküm selam!

İran’daki Azerbaycan Türklerinin hakları uğrunda mücadele hareketinin tanınmış simalarından biri olan Abbas Lisani Erdebil zindanında 1 Ocak’tan beri açlık grevine başlamıştır. Abbas Lisani, Azerbaycanlı mahkumların haklarının çiğnenmesi ve ailesine yönelik baskılardan dolayı bu eyleme başladığını açıklamıştır. Abbas Lisani’nin eşi Rukeyya hanım bu bilgiyi doğrulamıştır.

Mayıs ayından itibaren Güney Azerbaycan’da ve İran’ın değişik bölgelerinde Türklüğe ve Türkçeye yapılan iğrenç Fars şövenisti saldırıya karşı gösterilen milli tepki dalga dalga yayılırken, Tahran’ın şaşkınlık içinde aldığı tedbirler yeni hukuk facialarına yol açmaktadır.